Hartje Borgloon

Met de zon op ons gezicht en in goed gezelschap vertrekken vertrekken we vanuit het centrum van Borgloon.

Deze wandeling loopt door glooiende landschappen en langs prachtige boomgaarden en welige akkers, gecombineerd met kunst en erfgoed. Zelfs een vlonderpad ontbreekt niet.

Onderweg komen we een heel aantal kunstwerken van het kunstproject PIT tegen zoals het doorkijkkerkje “reading between the lines”, de twijfelgrens, Time Capsule, Simon en Untiteld #158. Voor de zwevende kapel in Helshoven (en de plaatselijke zomerbar) maken we zelf extra lusje.

De wandeling loopt ook langs de abdij Mariënlof, de 13e eeuwse kapel van Helshoven en de oude stroopfabriek—onze eerste pitstop waar we de innerlijke mens versterken.

Een lange wandeling om met volle teugen van te genieten—van de eerste stap tot het laatste terrasje. En mocht je de kans hebben om in de bloesemperiode te komen, dan krijgt deze wandeling er nog een magische laag bovenop.

Borgloon

Borgloon is een charmant stadje gelegen in het hart van Haspengouw. Ooit was het de hoofdstad van het middeleeuwse Graafschap Loon. In de 10e eeuw bouwden de graven van Loon hun burcht op een strategisch gelegen heuvel in het centrum van Borgloon. Borgloon betekent dan ook letterlijk: “burcht op een beboste heuvel”.

Vandaag staat Borgloon vooral bekend als de fruitstad van België, met uitgestrekte boomgaarden en wijngaarden.

Doorkijkkerkje

Het doorkijkkerkje, officieel getiteld Reading Between the Lines, werd in 2011 ontworpen door het architectenduo Gijs Van Vaerenbergh en bestaat uit 100 op elkaar gestapelde stalen platen, in de vorm van een klassieke kerk.

Vanop afstand lijkt het een massief gebouw, maar wie dichterbij komt, ontdekt dat het landschap er letterlijk doorheen stroomt. Het spel van licht, schaduw en perspectief maakt elk bezoek uniek — afhankelijk van het uur, het seizoen en je standpunt. Het kunstwerk weegt maar liefst 30 ton en is uitgegroeid tot een icoon van de streek.

Stroopfabriek

De fabriek, opgericht in 1879, was ooit het kloppend hart van de stroopproductie in België.

Vandaag is het een interactief fruitbelevingscentrum, waar je alles leert over het ambacht van stroopstoken, van boomgaard tot potje.

Via een zwevend pad wandel je langs authentieke installaties zoals kookketels, persen en centrifuges. In de Stroopkamer ontdek je het volledige productieproces, en in de streekproductenshop kun je lokale lekkernijen inslaan.

Simon

Langs de oude spoorwegbedding van het Fruitspoor in Kuttekoven (Borgloon) staat sinds 2024 het aangrijpende kunstwerk Simon, een creatie van beeldhouwer Koenraad Tinel. Het werk is een eerbetoon aan Simon Gronowski, die als 11-jarige jongen in 1943 ontsnapte uit een deportatietrein op weg naar Auschwitz. Hij sprong van het 20e konvooi en vond onderdak bij moedige inwoners van Kuttekoven.

Het kunstwerk toont twee spoorrails met een klein mannetje dat erop balanceert — een krachtig symbool voor de fragiele lijn tussen leven en dood, verleden en toekomst. Het is niet alleen een monument voor Simon, maar ook voor alle kinderen die onrecht werd aangedaan, en voor de lokale helden die hem hielpen overleven.

Untiteld #158

Verscholen tussen de boomgaarden van Kerniel, vlak bij de abdij Mariënlof, vind je het intrigerende kunstwerk Untitled #158 van de Schotse kunstenaar Aeneas Wilder.

Deze ronde houten constructie – met een prachtig 360°-uitzicht op het glooiend landschap – is opgebouwd uit zorgvuldig gestapelde latjes zonder spijkers of schroeven.

De open structuur laat het landschap door de latjes heen filteren, waardoor het uitzicht voortdurend verandert met het licht en de seizoenen. Binnenin heerst een bijna sacrale rust die doet denken aan het rondwandelen in een klooster.

Time Capsule

Deze reusachtige torenschelp van bijna vier meter hoog, werd ontworpen door kunstenaar Will Beckers. De sculptuur staat op de Schelpenakker in Jesseren, op de plek waar 30 miljoen jaar geleden de zee tot in Haspengouw reikte.

De schelp is ondersteboven geplaatst en rust op een dikke laag echte fossiele schelpjes — een tastbare herinnering aan het mariene verleden van deze streek. Wie goed luistert, hoort in de sculptuur het zachte ruisen van de wind, alsof de zee nog steeds fluistert.

Abdij Mariënlof

Deze historische plek, ook wel bekend als de Abdij van Colen, werd in 1438 gesticht door Maria van Kolen en groeide uit tot een spiritueel centrum van Mariaverering en stilte. Oorspronkelijk een kruisherenklooster, werd het later een cisterciënzerinnenabdij en draagt het sinds 1990 officieel de titel van abdij.

De barokke abdijkerk en sacristie dateren uit de 18e eeuw en herbergen unieke kunstwerken, waaronder het Odiliaschrijn uit 1292, een van de oudste schilderijen op paneel van België. De abdij is vandaag nog steeds bewoond en straalt een diepe rust uit — een plek waar tijd lijkt stil te staan.

Kapel Helshoven

In het idyllische gehucht Helshoven ligt de charmante Kapel van Helshoven. Deze kapel, toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van de Blijde Vrede, werd oorspronkelijk gebouwd in 1254 door de Johannieters, en heropgebouwd in 1661 na verwoesting tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

Eeuwenlang was de kapel een rustpunt voor pelgrims en reizigers langs de oude heirbaan. Naast de kapel stond een kluis waar tot begin 20e eeuw kluizenaars woonden die de kapel onderhielden, zieken verzorgden en onderwijs gaven. De laatste kluizenaar, broeder Andreas Gielen, verbleef er maar liefst 56 jaar.

Vandaag is de kapel een beschermd monument en een geliefde halte voor wandelaars en fietsers. Vlakbij vind je ook het kunstwerk Helsheaven, een zwevend kapelletje uit kersenhout dat een hedendaagse knipoog vormt naar de spirituele geschiedenis van deze plek.